Project Description

کیست های کلوئیدی، کیست های غیر نئوپلاستیکی هستند که سطح شان از سلول های اپیتلیوم سیستم اعصاب مرکزی که بیشتر از سقف بطن سوم (چسبیده به خلف فورامن مونرو) نشأت گرفته، تشکیل شده است. این کیست های پوشیده شده از اپیتلیوم، از میوسین (Mucin) پُر شده اند و در بیمارانی که هیچ علائمی از خود بروز نمی دهند نیز قابل مشاهده است؛ اما وابسته به اندازه کیست، محل قرارگیری آن و میزان گرفتگی جریان مایع مغزی – نخاعی، بیمار می تواند علائم مختلف عصبی داشته باشد.

هر چند این تومورها مادرزادی هستند اما بروز آن ها در کودکان به ندرت پیش می آید (جوان ترین مورد مربوط به یک نوزاد دو ماهه است). ۸۰% بیمارانی که دارای کیست های کلوئیدی هستند، بین ۶۰-۳۰ سال سن دارند. با رشد کیست، احتمال تشخیص بیماری با استفاده از سی تی اسکن و ام آر آی بیشتر می شود. تقریباً ۱-۰/۱ درصد از تومورهای اولیه مغز و ۲۰-۱۵ درصد از تومورهای درون جمجمه ای از نوع کیست های کلوئیدی هستند.

با توجه به اینکه این تومورهای مادرزادی در کودکان به ندرت دیده می شوند می توان نتیجه گرفت که رشد آن ها نیازمند زمان زیادی است. دیواره این کیست ها از انواع مختلف سلول های اپیتلیوم و سلول هایی که از خود، مایع میوسینی ترشح می کنند تشکیل شده که این امر خود می تواند موجب رشد اندازه کیست گردد. به علاوه حفره کیست می تواند از مواد تجزیه شده رگ های خونی مانند کریستال های کلسترول پُر شده باشد.

کیست های کلوئیدی معمولا تصادفی یافت می شوند اما در هنگام بروز علائم، موجب گرفتگی هیدروسفالی و سر دردهای پروگزیمال می شوند. این سر دردها معمولاً هنگام صبح شدیدتر است و با خم کردن سر به جلو تشدید می شود. علائم دیگر شامل عدم تعادل در راه رفتن، از دست دادن حافظه کوتاه مدت، حالت تهوع و تغییرات رفتاری است. به علاوه مواردی از افتادن های ناشی از ضعف ناگهانی در پاها بدون از دست دادن هوشیاری، مشاهده شده است. از طرفی علائمی مشابه فشار نرمال هیدروسفالی (به طور مثال جنون و عدم تعادل در راه رفتن) نیز با کیست های کلوئیدی همراه هستند.

در موارد نادر، کیست کلوئیدی می تواند موجب مسدود شدن کامل و غیر قابل بازگشت فورامن مونرو شود که سبب از دست دادن ناگهانی هوشیاری و در صورت عدم درمان حتی منجر به کما و مرگ می شود.

جراحی به عنوان راه حلی مناسب برای درمان این عارضه معرفی شده است که باید در اولین فرصت انجام پذیرد. هدف از جراحی، رفع هیدروسفالی و کاهش ریسک وخیم تر شدن شرایط کلینیکی بیمار است. کیست های کلوئیدی با استفاده از یکی از سه روش جراحی ترانس کورتیکال (Transcortical)، روش درون نیمکره ای ترانس کالوسال(Interhemispheric Transcallosal)  و روش آندوسکوپیک مهار می شود.

تخلیه یا آسپیراسیون استریوتاکتیک نیز از دیگر روش های مورد استفاده است اما از آن می توان به عنوان یک روش کورکورانه یاد کرد زیرا در صورت ویسکوز بودن مایع درون کیست، تخلیه موفقیت آمیز نخواهد بود. به علاوه، احتمال رشد مجدد کیست در این روش نیز بیشتر است زیرا دیواره کیست بعد از عمل در بدن باقی می ماند. به طور مشابه، روش آندوسکوپیک توانایی لازم برای برداشتن کامل کیست را ندارد در نتیجه می تواند منجر به افزایش احتمال رشد مجدد گردد. همچنین جراحی های ظریف جهت برداشتن کیست مانند روش ترانس کورتیکال، ترانس ونتریکال یا ترانس کولوسال به عنوان روش های استاندارد جراحی برای بیماران دارای علائم کیست کلوئیدی در نظر گرفته می شوند.

روش ترانس کورتیکال: روش ترانس کورتیکال شامل یک کورتیسکتومی بر روی چین سینوسی قدامی تا شیپور قدامی – جانبی بطنی است. سونوگرافی از بطن ها می تواند در حین عمل مورد استفاده قرار گیرد. با برش ایجاد شده باید کیست از طریق فورامن مونرو قابل مشاهده باشد. در این مرحله کیست سوراخ شده و محتوای آن با اعمال فشار بر دیواره کیست تخلیه می شود.

روش درون نیمکره ای ترانس کالوسال: روش درون نیمکره ای ترانس کالوسال از برش قشر مغز جلوگیری می کند. انجام کرانیوتومی از دو سوم قدامی به یک سوم خلفی ساختار تاجی  (Coronal Suture)  و با عبور از خط میانی، دسترسی به سینوس ساجیتال را فراهم می آورد. لوب راست قدامی از جانب فشرده شده تا جسم پینه ای در دسترس باشد. تا آنجا که ممکن است باید از تخلیه کردن ورید قشری پرهیز شود. ام آر آی قبل از عمل می تواند در تشخیص محل ورید بالقوه کمک کند. یک برش یک سانتیمتری در جسم پینه ای ایجاد می شود که امکان ورود به بطن جانبی را فراهم می کند. در این مرحله فورامن مونرو قابل مشاهده خواهد بود و سپتوم پلوسیدوم (Septum Pellucidum) را می توان تقسیم کرد تا دید کافی در داخل بطن جانبی مخالف به وجود آید. در نهایت از طریق روش ترانس‌کالوسال می توان به هر یک از بطن ها وارد شد.

ویدئو