تومور مغزی

وقتی سرطان به مغز می‌رسد

برای افراد مبتلا به تومورهای مغزی راه‌های درمانی متنوعی وجود دارد. این گزینه‌ها شامل عمل جراحی، پرتو درمانی و شیمی درمانی است و اغلب افراد از ترکیب چند گزینه بهره می‌برند.
انتخاب هر یک از روش‌های درمان به عوامل زیر بستگی دارد:

  • نوع و درجه تومور مغزی
  • محل تومور در مغز
  • اندازه تومور
  • سن و شرایط جسمانی بیمار

در بعضی از موارد خاص سرطان‌های مغز، پزشک معالج ناچار است مایع نخاعی را هم بررسی کند تا مطمئن شود سلول‌های سرطانی ستون فقرات و نخاع را تحت تاثیر قرار نداده‌اند.مراحل جراحی

به طور معمول عمل جراحی اولین گزینه انتخابی برای درمان تومور مغزی است. با این وجود، همین جراحی نیز انواع متفاوت دارد و با متدهای متنوعی انجام می‌شود. پیش از جراحی تمام و یا بخشی از سر بیمار را می‌تراشند و در برخی مواقع، عمل جراحی تومور تحت بیحسی عمومی صورت می‌گیرد.
عمل جراحی باز مغز را کرانیتومی می گویند. در این عمل،‌ به صورت موقت بخشی از استخوان جمجمه برای دسترسی به مغز برداشته می‌شود. جراح یک برش کوچک روی پوست سر ایجاد می‌کند و با کمک اره‌های مخصوص قسمتی از استخوان جمجمه را برمی‌دارد. بیمار ممکن است طی برداشتن تمام یا بخشی از تومور به هوش باشد که این تصمیم به نظر جراح بستگی دارد. تمام تلاش جراح در انجام چنین عمل‌هایی این است که تا حد امکان و بدون آسیب رساندن به بخش‌های سالم مغز، تومور را خارج کند. در حین جراحی از فرد خواسته می‌شود پای خود را حرکت بدهد، بشمارد، حروف الفبا را به ترتیب نام ببرد و یا یک داستان تعریف کند. توانایی شخص در دنبال کردن و انجام این دستورات به جراح در محافظت از بخش‌های مهم مغز کمک می‌کند.
بعد از برداشتن تومور، جراح قسمت باز شده جمجمه را با استخوان و یا قطعه ای فلزی یا پارچه می‌پوشاند و سپس شکاف پوست سر را بخیه می‌زند. گاهی ممکن است برداشتن تومور بدون آسیب رساندن به بخش‌های سالم مغز امکان‌پذیر نباشد. در این موارد پرتو درمانی و یا روش‌های دیگر تجویز می‌شود.

عوارض جراحی
احساس درد و ناراحتی تا چند روز بعد از عمل جراحی طبیعی است که با کمک دارو تا حد زیادی کنترل می‌شود. خستگی و ضعف از دیگر عوارض چنین عمل‌هایی است که به مرور زمان و با توجه به شرایط جسمی افراد مختلف،‌ بین چند روز تا چند هفته ادامه خواهد داشت.
از دیگر عوارض کمتر شایع بعد از چنین جراحی‌هایی ، آب آوردن مغز، ورم یا همان “اِدم مغزی” است. تیم مراقبت تا چند ماه بعد از جراحی، شرایط بیمار را از نظر علائم تورم یا فلوئید کنترل می کنند. گاهی برای کم شدن ورم برای بیمار استروئید تجویز می‌شود که یکی از انواع کورتیزون‌هاست و به کاهش تورم کمک می‌کند. گاهی برای خشک کردن فلوئید حتی عمل جراحی ثانویه توصیه می‌شود. در برخی موارد، جراح یک لوله نازک به نام شانت را در حفره مغزی می گذارد تا مایع مغزی نخاعی به راحتی از مغز خخارج شده وتوسط همین لوله به بخش دیگری از بدن منتقل و در آن قسمت خشک شود. به طور معمول مایع مغزی به سمت شکم و یا قلب هدایت می‌شود. عفونت، یکی دیگر از مشکلات بعد از جراحی تومور مغز است که با تجویز آنتی‌بیوتیک برطرف می‌شود.

 

مراقبت های بعد از عمل جراحی تومورهای مغزی

ضمن آرزوی سلامتی و بهروزی برای شما بیمار عزیز دكتر گیو شریفی و گروه ایشان  جهت آگاهی از مراحل بعدی درمان توجه شما را به موارد زیر جلب می نماید.

در افرادی كه تحت عمل جراحی تومورهای مغزی قرار گرفته اند:

  • مراقبت از محل جراحی و پانسمان بصورت یك روز درمیان طبق آموزش پرستاران بخش در منزل تعویض شود. در صورت مشاهده ترشح غیرعادی و خیس شدن پانسمان و یا تورم و تجمع مایع زیرپوست بصورت غیرعادی با تلفن های مطب (۴-۸۸۶۶۴۹۶۳ ۰۲۱) تماس بگیرید یا به موبایل مطب پیامك بدهید و یا عكسی از محل جراحی بگیرید و به شماره ۰۹۳۰۴۴۴۴۵۰۹ در واتس آپ ارسال نمایید.
  • لطفا تا ۲ هفته به محل جراحی و زخم آب نزنید. در صورتیكه زخم كاملا جوش خورده بعد از ۱۰ روز می توانید به آرامی آن را بشورید.
  • بیماران بعد از جراحی حتما باید راه بروند. راه رفتن به گردش خون بهتر و جلوگیری از لخته شدن خون در اندام ها كمك كرده و از آمبولی جلوگیری می كند.
  • بیماران بعد از جراحی مغزی بهتر است تا ۲ هفته از انجام هرگونه فعالیت شدید و مسافرت هوایی خودداری کنند.
  • با توجه به محل قرارگیری تومور و درگیری الیاف حركتی در مغز و همچنین درگیری بلع بیمار بعد از عمل جراحی ممكن است دچار ضعف اندام ها و یا اختلال بلع شود كه در افرادی كه دچار ضعف اندام ها (دست و پا) می شوند بهتر است هر روز فیزیوتراپی و بازتوانی توسط گروه فیزیوتراپ در بیمارستان یا همراه بیمار كه آموزش دیده است انجام شود، و در افرادی كه دچار اختلال بلع می شوند اقدامات خاصی جهت تغذیه بیمار توسط تیم دكتر شریفی و تیم بیمارستان انجام می شود و خواهشمند است به توصیه های دكتر توجه فرمایید.
  • جوراب ضد آمبولی معمولا تا ۲ هفته بعد از عمل باید استفاده شود، ولی در بیمارانی كه بعد از جراحی قادر به راه رفتن نمی باشند باید مرتب فیزیوتراپی شده و جواراب ضد آمبولی را همچنان استفاده كنند.
  • داروهایی كه هنگام ترخیص در بیمارستان توسط پزشك تجویز شده را طبق دستور تا اتمام داروها استفاده كنید و پس از اتمام دوز اعلام شده نیاز به مصرف دوباره و تمدید دارو نیست، اما داروهای ضد تشنج در صورت اتمام باید مجدد تمدید شده و تا حداقل ۳ ماه مصرف شود. مصرف به موقع و مرتب داروهای ضد تشنج شامل فنی توئین، دپاكین، تگراتول و …. طبق دستور پزشك بسیار حائز اهمیت می باشد. البته با وجود مصرف دارو احتمال تشنج وجود دارد كه جای نگرانی نیست و باید با تلفن های مطب تماس بگیرید و یا به بیمارستان مراجعه كنید و نیاز به تنظیم دوز مصرفی دارو خواهید داشت.
  • بطوركلی در عمل های جراحی سنگین نیاز به بازتوانی تنفسی است بدین معنا كه فرد باید تشویق شود نفس های عمیق بكشد تا ریه به ظرفیت قبلی خود بازگردد، علاوه بر این برای تشویق تنفسی می توان با كوبیدن ضربات آهسته و متناوب در قسمت های خلفی و قدامی قفسه سینه ترشحات ریوی را جابجا كرده و كمك به سرفه بیمار كنیم كه به این فرایند فیزیوتراپی تنفسی می گوییم. بهتر است در این دوران فرد مایعات زیاد نوشیده و در صورت لزوم بخور مرطوب برای بیمار گذاشته شود. باز نشدن ریه بخصوص در روزهای ابتدایی بعد از بیهوشی كه در اصطلاح پزشكی به آن آتلكتازی می گوییم می تواند منجر به بروز تب شود ، لذا تب در روزهای ابتدایی بعد از عمل بیانگر عفونت می باشد و درمان اصلی آن تحرك، مصرف مایعات و فیزیوتراپی تنفسی است.
  • زمان اولین مراجعه به مطب برای همه بیماران حدود ۱۴ الی ۲۰ روز پس از جراحی می باشد. لطفا بلافاصله پس از ترخیص با شماره تلفن های مطب (۴-۸۸۶۶۴۹۶۳ ۰۲۱) تماس گرفته و جهت تعیین تاریخ و ساعت دقیق ویزیت هماهنگی به عمل آورید. زمان مراجعه به مطب در مورد بیمارانی که نمونه آنها جهت تشخیص به پاتولوژی ارسال شده است پس از آماده شدن جواب پاتولوژی می باشد.
  • جواب نمونه ارسالی برای پاتولوژی معمولا پس از ۱۴ الی ۲۰ روز آماده می شود. باتوجه به اینكه همكاران پاتولوژیست جهت تهیه گزارش پاتولوژی، MRI قبل از عمل بیمار را نیاز دارند اگر MRI خود را به پاتولوژی یا بیمارستان داده اید حتما MRI خود را از آنها تحویل بگیرید.
  • زمان کشیدن بخیه ها معمولا ۱۴ الی ۲۰ روز پس از جراحی می باشد که در صورت تمایل در اولین ویزیت در مطب انجام می شود. در غیر اینصورت می توانید به درمانگاه بیمارستان یا درمانگاه محل سكونت خود مراجعه فرمایید.
  • لطفا همیشه در هنگام مراجعه به مطب همه مدارک قبل و بعد از عمل از جمله عکسها و خلاصه پرونده بیمار را همراه داشته باشید.

 

منابع:
http://www.medicinenet.com/
http://www.cancer.gov/
http://www.webmd.com/

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

10 + نوزده =

WhatsApp مشاوره