آمادگی قبل از عمل تومور هیپوفیز از راه بینی؛ از چند هفته قبل تا روز جراحی

آمادگی قبل از عمل تومور هیپوفیز

در روزها و هفته‌های منتهی به جراحی بسته تومور هیپوفیز، حضور و همراهی یک نفر از اعضای خانواده یا فرد مورد اعتماد بیمار اهمیت زیادی دارد؛ چون بخشی از آمادگی‌ها بر عهده خود بیمار و بخشی بر عهده همراه اوست. بیمار باید داروها و مکمل‌های خود را طبق نظر پزشک تنظیم کند، ویزیت‌ها و آزمایش‌های لازم را انجام دهد، از فعالیت‌های سنگین و تغییرات شدید در سبک زندگی پرهیز کند، خواب و تغذیه منظمی داشته باشد و دستورهای مربوط به ناشتایی و آماده‌سازی قبل از عمل را دقیق رعایت کند. همراه بیمار نیز بهتر است در آماده‌کردن مدارک و وسایل، هماهنگی مسیر و زمان مراجعه، آماده‌سازی منزل برای بعد از ترخیص، نگهداری از وسایل شخصی و همراهی و حمایت از بیمار در روز جراحی نقش داشته باشد. هماهنگی این دو، کمک می‌کند بیمار با آرامش و آمادگی بیشتری وارد روز جراحی شود.

۲ تا ۳ هفته قبل از جراحی؛ از همین حالا چه کارهایی باید انجام دهید؟

کارهایی که خود بیمار باید انجام دهد

  • سیگار، قلیان، ویپ و الکل را کنار بگذارید.

سیگار

دود سیگار و سایر محصولات حاوی نیکوتین باعث کاهش اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها، اختلال در عملکرد ریه و افزایش احتمال برخی عوارض پس از جراحی می‌شود. همچنین نیکوتین می‌تواند روند ترمیم بافت‌ها را تحت تأثیر قرار دهد و احتمال عفونت یا دیرتر شدن روند بهبود را افزایش دهد. به همین دلیل، توصیه می‌شود بیماران تا حد امکان از چند هفته قبل از عمل مصرف دخانیات را متوقف کنند. مطالعات نشان داده‌اند که قطع مصرف سیگار پیش از جراحی می‌تواند خطر برخی عوارض بعد از عمل، از جمله مشکلات تنفسی و اختلال در ترمیم زخم را کاهش دهد.

مصرف الکل نیز باید پیش از جراحی متوقف شود. الکل می‌تواند بر عملکرد سیستم ایمنی، وضعیت تغذیه‌ای بدن، کنترل فشار خون و روند ترمیم پس از عمل تأثیر بگذارد و در برخی افراد احتمال عوارضی مانند عفونت، مشکلات قلبی ـ تنفسی یا خونریزی را افزایش دهد. قطع مصرف الکل پیش از جراحی به بدن فرصت می‌دهد شرایط مناسب‌تری برای بیهوشی و دوران نقاهت پیدا کند (منبع).

اگر مصرف الکل شما زیاد یا روزانه است، قطع ناگهانی آن بدون هماهنگی با پزشک ممکن است برای بعضی افراد مشکل‌ساز باشد. در این شرایط، حتماً قبل از عمل با تیم درمان صحبت کنید تا برنامه‌ای ایمن برای کاهش یا قطع مصرف تنظیم شود.

هدف از این توصیه‌ها ایجاد محدودیت برای شما نیست؛ بلکه کمک می‌کند بدن شما با آمادگی بیشتری وارد جراحی شود و مسیر بهبودی بعد از عمل راحت‌تر طی شود. هرچه زودتر این تغییرات را شروع کنید، فرصت بیشتری برای آماده شدن بدن پیش از جراحی خواهید داشت .

  • برنامه خواب و فعالیت‌های روزمره خود را منظم کنید.

برنامه خواب

در روزهای منتهی به جراحی، سعی کنید ساعت خواب و بیداری منظمی داشته باشید؛ هر شب تقریباً در یک ساعت مشخص بخوابید، صبح‌ها زمان نسبتاً ثابتی بیدار شوید و فرصت کافی برای استراحت داشته باشید. نگرانی و اضطراب قبل از جراحی ممکن است خواب را مختل کند، اما تا حد امکان برنامه خواب خود را حفظ کنید و شب‌ها زمان کافی برای آرام شدن و استراحت در نظر بگیرید.

در طول روز نیز اگر پزشک محدودیتی برای شما تعیین نکرده است، فعالیت‌های سبک و معمول مانند پیاده‌روی آرام و انجام کارهای روزمره را ادامه دهید. نیازی نیست تمام روز در رختخواب بمانید؛ در عین حال، این روزها زمان مناسبی برای شروع ورزش سنگین، تمرینات پرفشار یا فعالیت‌هایی که بدن به آن عادت ندارد نیست. اگر به دلیل علائم تومور یا شرایط جسمی خود محدودیت حرکتی دارید، درباره میزان فعالیت مناسب با پزشک مشورت کنید.

همچنین کارهای ضروری را از قبل برنامه‌ریزی کنید تا مجبور نباشید در روزهای قبل از عمل به خودتان فشار بیاورید. اگر احساس خستگی کردید، فعالیت را متوقف کنید و استراحت داشته باشید. هدف این است که با یک روال آرام و منظم، بدون خستگی و فشار اضافی، خود را به روز جراحی برسانید.

  • از وارد کردن فشار جسمی یا تغییرات شدید در سبک زندگی خودداری کنید.

فشار جسمی

در دو تا سه هفته مانده به جراحی، قرار نیست بدن خود را برای یک تغییر بزرگ آماده کنید؛ برعکس، بهتر است شرایط زندگی‌تان تا حد امکان آرام و قابل‌پیش‌بینی باشد. از انجام فعالیت‌های سنگین، بلند کردن وسایل سنگین، ورزش‌های پرفشار یا کارهایی که باعث خستگی شدید می‌شوند خودداری کنید؛ به‌خصوص اگر انجام این فعالیت‌ها برای شما عادی نیست. در این روزها، استراحت کافی و حفظ توان جسمی اهمیت بیشتری از این دارد که بخواهید برنامه ورزشی یا کاری خود را به‌طور ناگهانی تغییر دهید.

همچنین اگر تا امروز ورزش منظم نداشته‌اید، چند هفته مانده به جراحی زمان مناسبی برای شروع تمرینات سنگین نیست. پیاده‌روی سبک و فعالیت‌های روزمره، در صورتی که پزشک برای شما محدودیتی تعیین نکرده باشد، معمولاً انتخاب مناسب‌تری است. اگر هم ورزشکار هستید، درباره ادامه تمرینات و میزان فعالیتی که برای شما مناسب است با پزشک جراح خود مشورت کنید؛ زیرا شرایط هر بیمار و وضعیت تومور هیپوفیز می‌تواند متفاوت باشد.

از طرف دیگر، رژیم‌های غذایی سخت، روزه‌گرفتن طولانی، کاهش وزن سریع یا هر تغییر شدید دیگری در سبک زندگی را بدون هماهنگی با پزشک شروع نکنید. در آستانه جراحی، بدن شما به تغذیه و استراحت مناسب نیاز دارد و بهتر است به‌جای ایجاد تغییرات ناگهانی، روی حفظ یک برنامه متعادل و منظم تمرکز کنید.

اگر در این روزها کاری دارید که انجام آن به فعالیت بدنی زیادی نیاز دارد، بهتر است از قبل برای سبک‌تر کردن آن یا کمک گرفتن از اطرافیان برنامه‌ریزی کنید. قرار نیست در این مدت همه کارها را به‌تنهایی انجام دهید. هرچه فشار جسمی و ذهنی کمتری به خودتان وارد کنید، با آرامش بیشتری برای روز جراحی آماده خواهید شد.

  • ویزیت های تخصصی که تیم درمان درخواست کرده است را انجام دهید.

ویزیت های تخصصی

قبل از جراحی اندوسکوپیک تومور هیپوفیز، ممکن است پزشک برای اطمینان از آمادگی کامل بدن شما، انجام چند بررسی و مشاوره تخصصی را درخواست کند. همه بیماران الزاماً به تمام این موارد نیاز ندارند و انجام آن‌ها به شرایط فردی، سن، بیماری‌های زمینه‌ای، نوع تومور، وضعیت هورمون‌ها و نظر تیم درمان بستگی دارد. هدف از این بررسی‌ها این است که پیش از عمل، وضعیت عمومی بدن، شرایط هورمونی و عوامل مؤثر بر بیهوشی و جراحی به‌طور دقیق ارزیابی شود.

یکی از مهم‌ترین بررسی‌ها، مشاوره غدد (اندوکرینولوژی) است. از آنجا که غده هیپوفیز نقش اصلی در تنظیم بسیاری از هورمون‌های بدن دارد، بررسی عملکرد آن قبل و بعد از جراحی اهمیت زیادی دارد. در این ویزیت، متخصص غدد معمولاً علائم شما، سابقه بیماری و نتایج آزمایش‌های هورمونی را بررسی می‌کند و در صورت نیاز آزمایش‌های تکمیلی درخواست می‌دهد.

در برخی بیماران، مشاوره قلب نیز قبل از جراحی درخواست می‌شود؛ به‌خصوص اگر بیمار سن بالاتری داشته باشد، سابقه بیماری قلبی، فشار خون، دیابت یا عوامل خطر قلبی داشته باشد. در این بررسی، پزشک وضعیت قلب و عروق را ارزیابی می‌کند و ممکن است بر اساس شرایط بیمار، آزمایش‌هایی مانند نوار قلب (ECG)، اکوکاردیوگرافی یا بررسی‌های دیگر را درخواست کند. هدف این است که تیم بیهوشی و جراحی از وضعیت قلبی بیمار مطمئن باشند و اقدامات لازم برای یک بیهوشی ایمن‌تر برنامه‌ریزی شود.

مشاوره بیهوشی نیز معمولاً از مراحل مهم پیش از عمل است. در این جلسه، متخصص بیهوشی سابقه پزشکی شما، داروهای مصرفی، حساسیت‌های دارویی، سابقه بیهوشی‌های قبلی، وضعیت راه هوایی، بیماری‌های زمینه‌ای و نتایج آزمایش‌های لازم را بررسی می‌کند. همچنین درباره نوع بیهوشی، مراقبت‌های حین عمل و نکاتی که باید قبل از جراحی رعایت کنید، توضیح داده می‌شود. این ارزیابی کمک می‌کند برنامه بیهوشی متناسب با شرایط شما تنظیم شود.

با توجه به اینکه جراحی تومور هیپوفیز از مسیر بینی انجام می‌شود، در بعضی بیماران ممکن است ارزیابی بینی و سینوس‌ها توسط متخصص گوش، حلق و بینی (ENT) نیز درخواست شود؛ به‌ویژه اگر سابقه سینوزیت مزمن، گرفتگی بینی، انحراف تیغه بینی یا مشکلات مخاط بینی وجود داشته باشد. در این بررسی، وضعیت مسیر بینی ارزیابی می‌شود تا مشخص شود آیا مشکلی وجود دارد که لازم باشد پیش از جراحی یا در برنامه عمل مورد توجه قرار گیرد.

همچنین ممکن است پزشک بر اساس شرایط شما، آزمایش‌های عمومی مانند آزمایش خون، بررسی انعقاد خون، عملکرد کلیه و کبد، قند خون یا تصویربرداری‌های لازم را درخواست کند تا وضعیت عمومی بدن پیش از جراحی مشخص شود.

اگر تیم درمان هرکدام از این مشاوره‌ها یا بررسی‌ها را برای شما درخواست کرده است، بهتر است آن‌ها را به روزهای آخر موکول نکنید. تکمیل این ارزیابی‌ها به پزشک کمک می‌کند با اطلاعات کامل‌تری برای جراحی برنامه‌ریزی کند و شما نیز با آمادگی و اطمینان بیشتری وارد مسیر درمان شوید.

  • در صورت بروز علائم سینوزیت، آلرژی یا سرماخوردگی، حتماً به جراح اطلاع دهید.

سینوزیت

اگر در روزها یا هفته‌های قبل از جراحی دچار سرماخوردگی، گرفتگی یا آبریزش بینی، گلودرد، سرفه، تب، علائم سینوزیت یا تشدید آلرژی شدید، حتماً جراح یا تیم درمان را در جریان بگذارید. در جراحی تومور هیپوفیز که از طریق بینی و سینوس‌ها انجام می‌شود، وضعیت مجاری بینی و سینوس‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

در جراحی اندوسکوپیک تومور هیپوفیز، جراح از مسیر بینی و سینوس‌ها به ناحیه هیپوفیز دسترسی پیدا می‌کند. بنابراین وجود التهاب یا عفونت فعال در بینی و سینوس‌ها می‌تواند شرایط مسیر جراحی را تغییر دهد و لازم باشد پیش از عمل، وضعیت شما دوباره ارزیابی شود. به همین دلیل، اگر چند روز مانده به جراحی ناگهان دچار علائم تنفسی یا سینوسی شدید، موضوع را به پزشک اطلاع دهید. تصمیم درباره ادامه جراحی یا نیاز به درمان و تأخیر احتمالی، بر عهده جراح و تیم درمان است.

اگر آلرژی فصلی دارید و معمولاً با عطسه، آبریزش یا گرفتگی بینی مواجه می‌شوید، آن را نیز به جراح بگویید. پزشک باید بداند این علائم از چه زمانی شروع شده‌اند و چه داروهایی برای کنترل آن‌ها مصرف می‌کنید. هیچ داروی ضدحساسیت، اسپری بینی، آنتی‌بیوتیک یا داروی سرماخوردگی را بدون هماهنگی با تیم درمان شروع یا قطع نکنید. بعضی داروها ممکن است در آستانه جراحی نیاز به تنظیم داشته باشند.

حتی اگر علائم شما خفیف هستند، اطلاع دادن آن‌ها به جراح کار ساده اما مهمی است. بهتر است تیم درمان از وضعیت شما باخبر باشد و خودش تصمیم بگیرد که آیا شرایط برای انجام جراحی مناسب است یا ابتدا باید مشکل بینی و سینوس برطرف شود. این موضوع به‌ویژه در جراحی‌های اندوسکوپیک از راه بینی اهمیت دارد، زیرا جراحی مستقیماً از همین مسیر انجام می‌شود.

  • از دستکاری بینی و مصرف خودسرانه اسپری یا قطره بینی پرهیز کنید.

دستکاری بینی

در هفته‌های قبل از جراحی اندوسکوپیک تومور هیپوفیز، بهتر است از هر اقدامی که باعث تحریک، آسیب یا التهاب مخاط بینی می‌شود، خودداری کنید. از آنجا که مسیر انجام این جراحی از راه بینی است، سلامت مخاط داخل بینی و شرایط مناسب این مسیر برای جراح اهمیت دارد.

از وارد کردن انگشت، گوش‌پاک‌کن یا هر وسیله دیگری داخل بینی برای تمیز کردن یا رفع احساس گرفتگی پرهیز کنید. این کار می‌تواند باعث خراشیدگی مخاط، ایجاد خونریزی‌های کوچک یا افزایش التهاب داخل بینی شود. همچنین اگر دچار خشکی بینی، احساس گرفتگی یا ناراحتی در بینی هستید، بهتر است به جای اقدام خودسرانه، موضوع را با پزشک یا تیم درمان مطرح کنید تا راهکار مناسب را پیشنهاد دهند.

همچنین توصیه می‌شود بدون هماهنگی پزشک از اسپری‌ها و قطره‌های بینی استفاده نکنید. بعضی از اسپری‌های بینی، به‌خصوص اسپری‌های ضداحتقان که برای باز کردن سریع گرفتگی بینی استفاده می‌شوند، در صورت مصرف طولانی یا نادرست می‌توانند باعث برگشت گرفتگی بینی و تحریک مخاط شوند. از طرف دیگر، حتی اسپری‌های معمولی مانند اسپری‌های کورتونی یا داروهای ضدآلرژی باید بر اساس شرایط شما و نظر پزشک مصرف شوند.

کارهایی که همراه بیمار باید انجام دهد

  • مرخصی‌های روز عمل و روزهای اول ترخیص را هماهنگ کنید.

مرخصی‌

بهتر است همراه بیمار از چند هفته قبل، برنامه کاری و شخصی خود را برای روز جراحی و روزهای ابتدایی پس از ترخیص تنظیم کند. اگرچه مدت بستری و زمان بازگشت بیمار به فعالیت‌های روزمره با توجه به شرایط هر فرد، نوع تومور و روند بهبودی متفاوت است، اما حضور یک همراه آگاه در روز عمل و روزهای اول پس از بازگشت به منزل اهمیت زیادی دارد.

در روز جراحی، بیمار معمولاً به دلیل بیهوشی، داروهای مصرفی و شرایط بعد از عمل نمی‌تواند تمام امور مربوط به پذیرش، پیگیری مدارک، ارتباط با کادر درمان یا تصمیم‌گیری‌های لازم را به‌تنهایی انجام دهد. به همین دلیل بهتر است همراه بیمار از قبل برای حضور در مرکز درمانی برنامه‌ریزی کرده باشد و زمان کافی برای همراهی بیمار در نظر بگیرد.

پس از ترخیص نیز بهتر است یک نفر از اعضای خانواده یا فرد مورد اعتماد در کنار بیمار حضور داشته باشد؛ به‌خصوص در روزهای ابتدایی که بیمار ممکن است احساس خستگی، ضعف، گیجی ناشی از داروها یا نگرانی درباره مراقبت‌های بعد از عمل داشته باشد. همراه بیمار می‌تواند در انجام کارهای روزمره، تهیه داروها، پیگیری زمان مصرف داروها و توجه به توصیه‌های پزشک کمک‌کننده باشد.

توصیه می‌کنم همراه بیمار فقط به روز جراحی فکر نکند و برای چند روز اول بعد از بازگشت به منزل نیز برنامه داشته باشد. هماهنگ کردن مرخصی از محل کار، تنظیم امور خانواده و آماده کردن شرایط لازم در منزل، باعث می‌شود بیمار با آرامش بیشتری دوران نقاهت را شروع کند و تمرکز اصلی او روی استراحت و بهبودی باشد.

  • مدارک پزشکی و آزمایشگاهی بیمار را در یک پوشه مرتب نگه دارید.

مدارک پزشکی

یکی از کارهای ساده اما بسیار مهمی که همراه بیمار می‌تواند قبل از جراحی انجام دهد، جمع‌آوری و مرتب کردن تمام مدارک پزشکی در یک محل مشخص است. داشتن یک پوشه کامل باعث می‌شود در روز عمل و مراجعه‌های قبل و بعد از جراحی، اطلاعات مورد نیاز پزشکان و کادر درمان به‌سرعت در دسترس باشد و چیزی از قلم نیفتد.

بهتر است تمام مدارک مرتبط با روند تشخیص و درمان تومور هیپوفیز را در یک پوشه نگهداری کنید. این مدارک می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • تصاویر و گزارش‌های تصویربرداری مانند MRI  هیپوفیز و سایر بررسی‌های تصویری انجام‌شده
  • گزارش آزمایش‌های هورمونی و آزمایش‌های خون
  • جواب نمونه‌برداری یا پاتولوژی، در صورت انجام
  • گزارش و نامه‌های پزشکان متخصص مانند متخصص غدد، قلب، گوش و حلق و بینی یا سایر پزشکانی که بیمار را ارزیابی کرده‌اند
  • فهرست داروهای مصرفی فعلی بیمار و دوز آن‌ها
  • سوابق بیماری‌های مهم، حساسیت‌های دارویی و مدارک مربوط به بیماری‌های زمینه‌ای
  • برگه‌های پذیرش، معرفی‌نامه، بیمه و مدارک مورد نیاز مرکز درمانی

مرتب بودن این مدارک به جراح و تیم درمان کمک می‌کند تا در هر مرحله، اطلاعات دقیق‌تری از وضعیت بیمار داشته باشند و تصمیم‌گیری‌های لازم با سرعت و دقت بیشتری انجام شود. به‌خصوص در جراحی تومور هیپوفیز، بررسی تصاویر MRI، آزمایش‌های هورمونی و ارزیابی‌های تخصصی قبل از عمل نقش مهمی در برنامه‌ریزی جراحی دارد.

پیشنهاد می‌کنم همراه بیمار علاوه بر نسخه کاغذی مدارک، یک نسخه دیجیتال از فایل‌های مهم مانند تصاویر MRI و جواب آزمایش‌ها نیز در تلفن همراه یا یک حافظه امن داشته باشد. این کار در صورت نیاز به ارسال مدارک برای پزشک یا مراجعه به مرکز درمانی دیگر می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد.

آماده بودن مدارک از قبل، یکی از راه‌هایی است که باعث می‌شود روز جراحی با آرامش بیشتری سپری شود و بیمار و خانواده او درگیر پیدا کردن اطلاعات پزشکی در لحظات حساس نشوند.

یک هفته قبل تا سه روز مانده به عمل؛ کارهایی که نباید به روز آخر موکول شوند

کارهایی که خود بیمار باید انجام دهد

  • داروهای رقیق‌کننده خون و مکمل‌ها را زیر نظر جراح تنظیم یا قطع کنید.

داروهای رقیق‌کننده خون

داروهای رقیق‌کننده خون و داروهای ضدپلاکت برای جلوگیری از تشکیل لخته تجویز می‌شوند، اما از طرف دیگر می‌توانند توانایی بدن برای متوقف کردن خونریزی را کاهش دهند. در جراحی تومور هیپوفیز، کنترل خونریزی اهمیت زیادی دارد؛ بنابراین تیم جراحی باید بداند چه داروهایی مصرف می‌کنید و آخرین نوبت مصرف هرکدام چه زمانی بوده است.

داروهایی که معمولاً در این مرحله بررسی می‌شوند شامل آسپرین، کلوپیدوگرل (Plavix)، وارفارین، آپیکسابان (Eliquis)، ریواروکسابان (Xarelto)، دابیگاتران (Pradaxa)، ادوکسابان (Savaysa/Lixiana) و داروهای حاوی هپارین هستند. آسپرین و کلوپیدوگرل بیشتر با جلوگیری از چسبیدن پلاکت‌ها به یکدیگر مانع تشکیل لخته می‌شوند؛ وارفارین و داروهایی مانند آپیکسابان، ریواروکسابان و دابیگاتران نیز بخش‌های مختلف سیستم انعقاد خون را مهار می‌کنند. به همین دلیل، ادامه مصرف بعضی از آن‌ها تا زمان جراحی می‌تواند خطر خونریزی را افزایش دهد.

اما این به معنی آن نیست که شما باید خودتان دارو را قطع کنید. معمولاً جراح یا پزشک مربوط، پیش از عمل زمان مشخصی برای قطع دارو به شما می‌دهد. برای نمونه، در بسیاری از برنامه‌های جراحی انتخابی، وارفارین معمولاً دست‌کم ۵ روز پیش از عمل قطع می‌شود و برای بعضی داروهای ضدانعقاد خوراکی جدید مانند آپیکسابان و ریواروکسابان معمولاً ۱ تا ۲ روز و دابیگاتران معمولاً ۱ تا ۴ روز پیش از عمل در نظر گرفته می‌شود؛ اما این زمان‌ها بسته به خطر خونریزی، عملکرد کلیه، علت مصرف دارو و شرایط بیمار تغییر می‌کنند.

بنابراین این اعداد را دستور مصرف برای خودتان در نظر نگیرید. اگر پزشک به شما گفته است مثلاً دارویی را پنج روز قبل از عمل قطع کنید، همان برنامه را دقیق اجرا کنید؛ اما اگر چنین دستوری نگرفته‌اید، خودتان بر اساس این زمان‌ها دارو را قطع نکنید.

در مورد مکمل‌ها و داروهای گیاهی نیز حتماً پزشک را در جریان بگذارید. مکمل‌هایی مانند ویتامین E، روغن ماهی یا امگا ۳، جینکو، جینسینگ، سیر به شکل مکمل، زنجبیل، زردچوبه یا کورکومین و بعضی فرآورده‌های گیاهی ممکن است روی انعقاد خون یا داروهای بیهوشی اثر بگذارند. شواهد درباره میزان اثر همه این فرآورده‌ها یکسان نیست، اما به دلیل همین احتمال، بهتر است نام و مقدار مصرف همه مکمل‌ها را پیش از جراحی به تیم درمان اعلام کنید.

  • رژیم غذایی مقوی، پروتئینی و سرشار از ویتامین C داشته باشید.

رژیم غذایی مقوی

به گفته راهنمای جهانی تغذیه در جراحی در هفته‌های منتهی به جراحی، بهتر است به جای رژیم‌های سخت یا حذف گروه‌های غذایی، روی تغذیه کافی و متعادل تمرکز کنید. بدن شما برای آماده شدن برای جراحی و سپس ترمیم بافت‌ها به انرژی، پروتئین، ویتامین‌ها و مواد معدنی نیاز دارد. به همین دلیل، اگر اشتهای شما مناسب است و پزشک رژیم خاصی برایتان تعیین نکرده است، وعده‌های غذایی منظم و متنوع داشته باشید و تا حد امکان از غذاهای کم‌ارزش و بسیار فرآوری‌شده فاصله بگیرید.

پروتئین را جدی بگیرید. پروتئین از مواد اصلی مورد نیاز بدن برای حفظ توده عضلانی و ساخت و ترمیم بافت‌هاست. می‌توانید پروتئین مورد نیازتان را از غذاهایی مانند تخم‌مرغ، مرغ، ماهی، گوشت کم‌چرب، شیر و ماست، پنیر، حبوبات، عدس و لوبیا دریافت کنید.

در کنار پروتئین، میوه‌ها و سبزیجات متنوع را در برنامه غذایی خود قرار دهید. ویتامین C در ساخت کلاژن و عملکرد طبیعی سیستم ایمنی نقش دارد و می‌توان آن را از مواد غذایی مانند پرتقال و سایر مرکبات، کیوی، توت‌فرنگی، فلفل دلمه‌ای، گوجه‌فرنگی، کلم بروکلی و سبزیجات تازه دریافت کرد. هدف این نیست که چند روز مانده به عمل مقدار زیادی ویتامین C مصرف کنید؛ بهتر است آن را به شکل طبیعی و در قالب یک رژیم متنوع دریافت کنید.

اگر بیماری زمینه‌ای مانند دیابت، بیماری کلیوی یا کبدی دارید یا پزشک برای شما رژیم غذایی خاصی تعیین کرده است، توصیه‌های غذایی عمومی نباید جایگزین رژیم اختصاصی شما شود. در چنین شرایطی، برنامه غذایی باید با توجه به وضعیت خودتان تنظیم شود.

در این روزها لازم نیست غذاهای عجیب یا گران‌قیمت تهیه کنید. یک الگوی ساده می‌تواند شامل پروتئین کافی در هر وعده، سبزیجات و میوه‌های متنوع، غلات و منابع انرژی مناسب و مایعات کافی باشد؛ مگر اینکه پزشک محدودیت خاصی برای مصرف مایعات یا بعضی مواد غذایی تعیین کرده باشد.

کارهایی که همراه بیمار باید انجام دهد

  • محیط منزل را برای دوران پس از ترخیص آماده و ایمن کنید.

محیط منزل

قبل از روز عمل، بهتر است همراه بیمار خانه را برای چند روز اول بعد از ترخیص آماده کند تا بیمار بدون نیاز به انجام کارهای سنگین یا رفت‌وآمد غیرضروری، استراحت و مراقبت‌های خود را دنبال کند. برای این کار:

  • محل استراحت بیمار را از قبل آماده کنید. تخت یا محل خواب راحتی در نظر بگیرید که بیمار به‌راحتی روی آن دراز بکشد و وسایل ضروری مثل آب، داروهای تجویزشده، دستمال، تلفن همراه و شارژر در دسترسش باشد.  تخت یا محل خواب را طوری آماده کنید که قسمت سر تخت قابل بالا آوردن باشد. اگر تخت بیمار قابلیت تنظیم ندارد، از بالش‌های مناسب یا بالشتک شیب‌دار برای بالا نگه داشتن قسمت بالاتنه استفاده کنید.
  • مسیر رفت‌وآمد را خلوت کنید. وسایلی مثل جعبه، کفش، سیم برق، میز کوچک یا هر وسیله‌ای که وسط مسیر قرار دارد جمع شود تا احتمال زمین‌خوردن کمتر شود.
  • فرش‌های لغزنده و پادری‌های متحرک را جمع کنید یا به‌خوبی ثابت کنید، به‌خصوص در مسیر اتاق خواب تا سرویس بهداشتی.
  • وسایل پرمصرف را در ارتفاع مناسب قرار دهید. بیمار نباید برای برداشتن وسایل، زیاد خم شود، روی چهارپایه برود یا دست خود را بیش از حد بالا ببرد.
  • غذا و مواد مورد نیاز چند روز اول را از قبل تهیه کنید. غذاهای ساده و مقوی آماده داشته باشید تا بیمار مجبور به آشپزی، ایستادن طولانی یا جابه‌جا کردن قابلمه و ظروف سنگین نباشد.
  • حمام و سرویس بهداشتی را ایمن کنید. کف خیس را سریع خشک کنید، وسایل اضافی را از مسیر جمع کنید و در صورت نیاز از زیرپایی ضدلغزش و دستگیره ایمنی استفاده کنید.
  • اگر خانه پله دارد، برای رفت‌وآمد بیمار از قبل برنامه‌ریزی کنید. در روزهای اول بهتر است وسایل مورد نیاز او در همان طبقه‌ای باشد که استراحت می‌کند تا رفت‌وآمد از پله‌ها به حداقل برسد.
  • یک محل مشخص برای داروها و مدارک پزشکی در نظر بگیرید. داروها را طبق دستور پزشک مرتب کنید و نسخه، برگه ترخیص و شماره تماس مرکز درمانی را در جای مشخصی قرار دهید.

در واقع، هدف این است که بعد از ترخیص، بیمار برای آب خوردن، غذا خوردن، مصرف دارو، رفتن به سرویس بهداشتی یا برداشتن وسایل ضروری مجبور به انجام کارهای سنگین، خم شدن مکرر یا جابه‌جایی وسایل نباشد. هرچه این کارها قبل از عمل آماده شوند، چند روز اول دوران نقاهت برای بیمار و خانواده آرام‌تر و قابل‌کنترل‌تر خواهد بود.

  • اقلام ضروری مصرفی برای بعد از عمل در خانه را تهیه کنید.

اقلام ضروری

بهتر است قبل از روز جراحی، وسایل موردنیاز روزهای اول پس از ترخیص را آماده کنید تا بعد از بازگشت به خانه دغدغه تهیه آن‌ها را نداشته باشید. وسایل موردنیاز بسته به دستور جراح و شرایط هر بیمار متفاوت است، اما معمولاً بهتر است این موارد را از قبل آماده کنید:

  • سرم شست‌وشوی بینی یا اسپری سالین: فقط در صورتی که جراح تجویز کرده باشد. نوع، مقدار و دفعات شست‌وشو را دقیقاً طبق دستور جراح انجام دهید و هیچ ماده یا محلولی را خودسرانه داخل بینی استفاده نکنید.
  • دستمال کاغذی نرم: برای ترشحات بینی و تمیزکردن اطراف بینی. بینی را فین نکنید و با فشار تخلیه نکنید، مگر اینکه جراح اجازه داده باشد.
  • گاز استریل و پانسمان تمیز: در صورتی که جراح یا بیمارستان توصیه کرده باشد، برای قرار دادن زیر بینی و جذب ترشحات. گاز یا پنبه را داخل سوراخ بینی قرار ندهید، مگر اینکه تیم درمان صراحتاً دستور داده باشد.
  • دستگاه بخور سرد: اگر هوای منزل خشک است، می‌تواند به مرطوب نگه‌داشتن هوا کمک کند؛ دستگاه را مرتب تمیز کنید تا محل تجمع میکروب‌ها نشود.
  • لباس‌های راحت و جلو باز یا زیپ‌دار: لباس‌هایی که به‌راحتی پوشیده و درآورده می‌شوند و نیاز به کشیدن از روی سر ندارند.
  • دمپایی یا کفش راحت و غیرلغزنده: برای رفت‌وآمد ایمن در خانه، به‌خصوص در روزهای اول که ممکن است احساس ضعف یا سرگیجه داشته باشید.
  • دستمال مرطوب و وسایل بهداشتی شخصی: برای مواقعی که انجام حمام یا شست‌وشوی کامل برایتان دشوار است.

نکته مهم این است که همه این وسایل برای همه بیماران ضروری نیستند.

سه روز قبل از عمل؛ چه اقداماتی را باید جدی بگیرید؟

کارهایی که خود بیمار باید انجام دهد

  • استراحت کافی داشته باشید و از حضور در محیط‌های شلوغ پرهیز کنید.

استراحت کافی

در سه روز پایانی قبل از جراحی، بهتر است برنامه روزانه خود را سبک‌تر کنید و فرصت کافی برای خواب و استراحت داشته باشید. در این چند روز قرار نیست فعالیت‌های معمول زندگی را کاملاً کنار بگذارید؛ هدف این است که بدن را در شرایط آرام و بدون فشار اضافی به روز عمل برسانید.

تا حد امکان از مهمانی‌های شلوغ، مراکز خرید، وسایل حمل‌ونقل عمومی در ساعات پرتردد و تماس نزدیک با افرادی که علائم سرماخوردگی یا عفونت تنفسی دارند دوری کنید. دلیل این توصیه این است که ابتلا به سرماخوردگی، آنفلوآنزا یا سایر عفونت‌های تنفسی درست پیش از عمل می‌تواند شرایط جراحی و بیهوشی را تحت تأثیر قرار دهد.

در عین حال، استراحت به معنی بی‌تحرکی کامل نیست؛ اگر پزشک محدودیتی برای شما تعیین نکرده است، فعالیت‌های سبک روزمره و کمی راه رفتن در خانه معمولاً مشکلی ندارد. از ورزش سنگین، شب‌بیداری و کارهایی که باعث خستگی زیاد می‌شوند خودداری کنید و خواب شبانه منظم داشته باشید.Top of FormBottom of Form

  • از خوردن غذاهای سنگین، نفاخ و چرب خودداری کرده و غذاهای سبک بخورید.

غذاهای سنگین

در سه روز پایانی قبل از عمل، بهتر است وعده‌های غذایی شما ساده، متعادل و قابل‌هضم باشند و از غذاهایی که معمولاً باعث نفخ، دل‌درد یا احساس سنگینی می‌شوند کمتر استفاده کنید. غذاهای خیلی چرب و سرخ‌شده، فست‌فودها، خوراکی‌های بسیار شیرین و حجم زیاد غذا می‌توانند احساس سنگینی و ناراحتی گوارشی ایجاد کنند.

غذا را در وعده‌های معمول و حجم متعادل مصرف کنید و به‌جای یک وعده بسیار سنگین، غذای ساده‌تری مانند برنج و مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، سوپ، سبزیجات پخته، ماست و میوه مصرف کنید؛ البته اگر پزشک برای شما رژیم غذایی خاصی تعیین کرده، همان رژیم اولویت دارد.

کارهایی که همراه بیمار باید انجام دهد

  • کارت ملی، شناسنامه، دفترچه بیمه و برگه پذیرش را جمع‌آوری کنید.

کارت ملی

بهتر است همراه بیمار این مدارک را شب قبل از عمل در یک پوشه مشخص قرار دهد تا صبح روز جراحی چیزی جا نماند و بیمار یا همراهش درگیر پیدا کردن مدارک نشود. کارت ملی و شناسنامه بیمار، مدارک بیمه و برگه پذیرش یا معرفی‌نامه بیمارستان را همراه داشته باشید. اگر بیمار با بیمه تکمیلی یا معرفی‌نامه پزشک مراجعه می‌کند، مدارک مربوط به بیمه تکمیلی، معرفی‌نامه و مدارک اداری مورد نیاز بیمارستان را نیز از قبل آماده کنید.

در نهایت، برگه پذیرش را یک بار بررسی کنید و از زمان و محل مراجعه، بخش بستری و مدارکی که بیمارستان درخواست کرده مطمئن شوید. بهتر است همه مدارک را از شب قبل کنار کیف بیمار بگذارید تا صبح روز عمل با آرامش بیشتری راهی بیمارستان شوید.

  • وسایل شخصی بیمار برای روزهای بستری را آماده کنید.

وسایل شخصی

بهتر است همراه بیمار وسایل مورد نیاز دوران بستری را از شب قبل داخل یک کیف جداگانه بگذارد تا روز پذیرش چیزی فراموش نشود. لازم نیست وسایل زیادی همراه بیمار باشد؛ فقط چیزهایی را بردارید که در طول بستری واقعاً به آن‌ها نیاز خواهد داشت:

  • لباس راحت و گشاد برای زمان بستری و ترخیص؛ ترجیحاً لباس‌های جلو دکمه‌دار یا زیپ‌دار که پوشیدن و درآوردن آن‌ها آسان باشد.
  • لباس زیر و جوراب به تعداد کافی برای مدت بستری.
  • دمپایی یا کفش راحت و ضدلغزش برای رفت‌وآمد داخل بخش.
  • مسواک، خمیردندان، شانه، دستمال کاغذی و سایر وسایل بهداشتی شخصی.
  • عینک و جعبه عینک در صورت استفاده. اگر بیمار از لنز تماسی استفاده می‌کند، بهتر است طبق دستور بیمارستان از لنز استفاده نکند و عینک همراه داشته باشد.
  • تلفن همراه و شارژر؛ ترجیحاً شارژر با سیمی به اندازه کافی بلند تا بیمار هنگام استراحت به‌راحتی به آن دسترسی داشته باشد.
  • داروهای مصرفی بیمار را نیز همراه داشته باشید، اما مصرف یا قطع آن‌ها در بیمارستان باید طبق نظر پزشک و تیم درمان انجام شود. بهتر است داروها در بسته‌بندی اصلی خودشان باشند.
  • اگر بیمار وسیله پزشکی شخصی مانند سمعک، دندان مصنوعی یا وسیله کمک‌حرکتی دارد، آن را همراه ببرید و برای نگهداری ایمن آن در بیمارستان برنامه داشته باشید.

وسایل باارزش مانند زیورآلات، مقدار زیادی پول نقد و وسایل الکترونیکی غیرضروری را در خانه بگذارید. همچنین قبل از بستن کیف، فهرست وسایل مورد نیاز را با دستورالعمل بیمارستان بررسی کنید؛ ممکن است بعضی مراکز برخی وسایل را در اختیار بیمار قرار دهند یا آوردن بعضی اقلام را مجاز ندانند.

۲۴ ساعت قبل از جراحی؛ از شب قبل چه چیزهایی را آماده و رعایت کنید؟

کارهایی که خود بیمار باید انجام دهد

  • دستورات ناشتایی تیم درمان را به دقت رعایت کنید.

دستورات ناشتایی

شب قبل از جراحی، زمان دقیق شروع ناشتایی را از بیمارستان یا تیم بیهوشی مشخص کنید و همان دستور را بدون کم‌وزیاد رعایت کنید. ناشتا بودن قبل از بیهوشی برای این است که معده تا زمان بیهوشی خالی‌تر باشد و احتمال برگشت محتویات معده به سمت راه‌های هوایی و ورود آن به ریه کاهش پیدا کند.

ناشتایی فقط به معنی نخوردن غذا نیست؛ نوع نوشیدنی و زمان مصرف آن هم اهمیت دارد. بسته به دستور تیم بیهوشی، ممکن است برای شما از چند ساعت قبل خوردن غذای جامد و شیر یا نوشیدنی‌های کدر ممنوع شود و در بعضی شرایط مصرف مایعات شفاف تا مدت مشخصی قبل از بیهوشی مجاز باشد. برای مثال، در دستورالعمل انجمن متخصصان بیهوشی آمریکا، برای بسیاری از افراد سالم، غذای سبک حداقل ۶ ساعت و مایعات شفاف تا ۲ ساعت پیش از بیهوشی مجاز دانسته شده است؛ اما این زمان‌ها برای همه بیماران و همه جراحی‌ها یکسان نیست و دستور بیمارستان و متخصص بیهوشی شما اولویت دارد.

بنابراین از شب قبل، ساعت شروع ناشتایی را یادداشت کنید و بعد از آن چیزی را بدون اجازه تیم درمان نخورید و ننوشید. حتی اگر احساس تشنگی یا گرسنگی کردید، زمان ناشتایی را خودسرانه کوتاه نکنید. همچنین اگر پزشک اجازه داده است بعضی داروها را صبح روز عمل با مقدار کمی آب مصرف کنید، دقیقاً طبق همان دستور عمل کنید.

اگر به هر دلیلی بعد از شروع ناشتایی غذا یا نوشیدنی مصرف کردید، حتماً هنگام پذیرش به پرستار یا متخصص بیهوشی اطلاع دهید و موضوع را پنهان نکنید؛ تیم درمان بر اساس مقدار و نوع ماده مصرف‌شده تصمیم می‌گیرد که جراحی طبق برنامه انجام شود یا نیاز به تغییر زمان داشته باشد.

  • استحمام کامل انجام دهید و بدن خود را به دقت بشویید.

استحمام

بهتر است شب قبل از جراحی، طبق دستور بیمارستان، دوش بگیرید و پوست بدن را به‌خوبی بشویید تا آلودگی و چربی اضافی پوست کاهش پیدا کند و بدن برای جراحی آماده باشد. اگر بیمارستان یا جراح برای شست‌وشوی قبل از عمل محلول یا شوینده مخصوصی مانند کلرهگزیدین توصیه کرده است، دقیقاً طبق دستور همان مرکز استفاده کنید؛ در غیر این صورت، از شوینده معمول خود استفاده کنید و از به‌کار بردن محصولات جدیدی که ممکن است پوست را تحریک کنند خودداری کنید.

از زدودن موهای صورت یا داخل بینی، تراشیدن ابرو یا اصلاح محل جراحی به‌صورت خودسرانه خودداری کنید. اگر لازم باشد قسمتی از موها یا پوست برای جراحی آماده شود، این کار را تیم درمان در زمان مناسب انجام می‌دهد.

  • از آرایش، لاک، عطر و لوسیون خودداری کرده و زیورآلات را خارج کنید.

آرایش

از شب قبل، صورت و بدن را تمیز نگه دارید و از آرایش، کرم، لوسیون، روغن بدن، ضدآفتاب، عطر، اسپری و دئودورانت استفاده نکنید. لاک، ژل و ناخن مصنوعی را نیز در صورت امکان پاک کنید، چون ممکن است بررسی وضعیت اکسیژن‌رسانی با پالس‌اکسی‌متر را دشوار کند.

همچنین انگشتر، گردنبند، دستبند، گوشواره، ساعت و سایر زیورآلات و وسایل باارزش را قبل از مراجعه به بیمارستان در خانه بگذارید. اگر پیرسینگ دارید، درباره خارج کردن آن طبق دستور بیمارستان عمل کنید. بهتر است روز عمل با پوست و موهای تمیز و بدون محصولات آرایشی و حالت‌دهنده مو به بیمارستان مراجعه کنید.

  • برای خواب شبانه تلاش کنید و با تکنیک‌های تنفس استرس را کنترل کنید.

خواب شبانه

اگر هنگام دراز کشیدن احساس اضطراب کردید، یک تمرین تنفسی ساده انجام دهید:
به‌آرامی از بینی نفس بکشید، اجازه دهید شکم کمی بالا بیاید، سپس بدون حبس کردن نفس، بازدم را آرام و طولانی‌تر از دم انجام دهید. این چرخه را حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه با ریتمی راحت تکرار کنید.

همچنین می‌توانید هنگام تنفس، توجه خود را از فکرهای مربوط به عمل به بدن منتقل کنید؛ مثلاً هنگام دم فقط به ورود هوا توجه کنید و هنگام بازدم آگاهانه شانه‌ها، فک و عضلات صورت را شل کنید. اگر فکرهای نگران‌کننده دوباره به سراغتان آمد، لازم نیست با آن‌ها مبارزه کنید؛ فقط توجه خود را دوباره به تنفس برگردانید.

اگر بعد از حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه خوابتان نبرد، خودتان را مجبور به خوابیدن نکنید. از تخت خارج شوید، در نور کم یک فعالیت آرام مانند مطالعه چند صفحه کتاب انجام دهید و وقتی احساس خواب‌آلودگی کردید دوباره به تخت برگردید.

کارهایی که همراه بیمار باید انجام دهد

  • مسیر کلینیک و ترافیک را برای حرکت به‌موقع چک کنید.

بهتر است همراه بیمار شب قبل، آدرس دقیق بیمارستان یا کلینیک، ورودی مربوط به پذیرش و محل پارک خودرو را مشخص کند و مسیر رفت‌وآمد را بررسی کند. اگر قرار است با خودرو به بیمارستان بروید، مسیر جایگزین را هم در نظر بگیرید تا در صورت ترافیک، بسته بودن مسیر یا پیدا نکردن جای پارک، زمان از دست نرود.

همچنین زمان تقریبی حرکت را طوری تنظیم کنید که با کمی فاصله از ساعت پذیرش در بیمارستان حاضر باشید؛ برای روز جراحی روی زمان معمول مسیریابی حساب نکنید و احتمال ترافیک صبحگاهی، تأخیر در پارک خودرو یا زمان

  • اگر بیمار اضطراب دارد، نقش آرام‌کننده داشته باشید.

اضطراب

شب قبل و صبح روز جراحی، نگرانی و ترس بیمار طبیعی است. همراه بیمار در این زمان بهتر است به‌جای اینکه مرتب درباره خطرات عمل، نتیجه جراحی یا تجربه‌های دیگران صحبت کند، فضای آرام و مطمئنی ایجاد کند.

اگر بیمار مضطرب شد، با حوصله به حرف‌هایش گوش دهید و اجازه دهید نگرانی‌هایش را بیان کند. لازم نیست برای هر نگرانی فوراً پاسخ یا راه‌حل پیدا کنید؛ گاهی همین که بیمار احساس کند کسی کنارش هست و حرفش را می‌شنود، کمک‌کننده است. می‌توانید با جملاتی ساده مانند «من کنارت هستم»، «همه کارهای لازم را از قبل آماده کرده‌ایم» یا «اگر سؤالی داشته باشی، از تیم درمان می‌پرسیم» به او اطمینان بدهید.

از طرف دیگر، اطمینان‌بخشی نباید به دادن وعده‌های قطعی تبدیل شود. جملاتی مانند «هیچ اتفاقی نمی‌افتد» یا «عمل حتماً بدون هیچ مشکلی انجام می‌شود» ممکن است واقع‌بینانه نباشد. بهتر است به بیمار یادآوری کنید که سؤال‌ها و نگرانی‌هایش را می‌تواند با جراح و متخصص بیهوشی مطرح کند.

اگر اضطراب بیمار شدید است، باعث بی‌خوابی قابل‌توجه شده یا با علائمی مانند تپش قلب شدید، تنگی نفس یا احساس وحشت همراه است، موضوع را به تیم درمان اطلاع دهید تا در صورت نیاز راهکار مناسب برای کنترل اضطراب پیش از جراحی در نظر گرفته شود.

صبح روز جراحی؛ قبل از رفتن به اتاق عمل چه کارهایی انجام دهید؟

کارهایی که خود بیمار باید انجام دهد

  • وسایل و تجهیزات قابل‌جداشدن را پیش از ورود به اتاق عمل خارج کنید.

وسایل و تجهیزات

صبح روز جراحی، قبل از ورود به اتاق عمل، دندان مصنوعی، لنز تماسی، عینک، سمعک و هر نوع پروتز متحرک را طبق دستور تیم درمان خارج کنید و به پرستار تحویل دهید تا در محل امن نگهداری شوند. لنز تماسی نباید هنگام بیهوشی در چشم باقی بماند و دندان مصنوعی یا سایر وسایل متحرک نیز باید پیش از ورود به اتاق عمل خارج شوند.

اگر برای دیدن یا شنیدن به عینک یا سمعک نیاز دارید، آن‌ها را تا زمانی که پرستار از شما می‌خواهد می‌توانید استفاده کنید، اما هنگام انتقال به اتاق عمل باید طبق دستور تیم درمان تحویل داده شوند. اگر وسیله یا پروتز خاصی دارید که خارج کردن آن برایتان دشوار است، حتماً قبل از ورود به اتاق عمل به پرستار اطلاع دهید و خودسرانه آن را خارج نکنید.

زیورآلات

همچنین قبل از رفتن به اتاق عمل، تمام زیورآلات و وسایل فلزی مانند انگشتر، گردنبند، دستبند، گوشواره و ساعت را خارج کنید. گیره‌ها و سنجاق‌های فلزی مو و همچنین پیرسینگ‌های بدن و صورت را نیز بردارید. بهتر است این وسایل را از شب قبل در خانه بگذارید تا در بیمارستان گم یا جا گذاشته نشوند.

اگر پیرسینگ یا وسیله‌ای دارید که خارج کردن آن دشوار است، پیش از ورود به اتاق عمل به پرستار اطلاع دهید و درباره نحوه خارج کردن آن طبق دستور تیم درمان عمل کنید.

کارهایی که همراه بیمار باید انجام دهد

  • بیمار را تا پشت درب اتاق عمل همراهی کنید و به او دلگرمی بدهید.

درب اتاق

صبح روز جراحی، تا جایی که قوانین بیمارستان اجازه می‌دهد، بیمار را در مراحل پذیرش و آماده‌سازی همراهی کنید و کنار او بمانید. در این لحظات ممکن است بیمار اضطراب یا نگرانی داشته باشد؛ بنابراین حضور آرام شما و چند جمله ساده و اطمینان‌بخش می‌تواند به او کمک کند. مثلاً بگویید: «من کنارت هستم»، «همه چیز مرتب است» یا «بعد از عمل منتظرت می‌مانم».

سعی کنید در این لحظات درباره خطرات جراحی، تجربه‌های نگران‌کننده دیگران یا مسائل استرس‌زا صحبت نکنید. اگر بیمار سؤال یا نگرانی مهمی درباره عمل، داروها یا روند بیهوشی دارد، آن را به پرستار یا تیم جراحی منتقل کنید تا پاسخ دقیق را از تیم درمان دریافت کند. وقتی بیمار وارد اتاق عمل شد، همراه نیز می‌تواند در محل تعیین‌شده منتظر بماند و در صورت نیاز پاسخ‌گوی تماس بیمارستان باشد.

  • در سالن انتظار حضور داشته باشید و پیگیر وضعیت عمل باشید.

وضعیت عمل

بعد از انتقال بیمار به اتاق عمل، در سالن انتظار یا محل مشخص‌شده برای همراهان بمانید و در دسترس تیم درمان باشید. ممکن است پزشک یا پرستار برای اطلاع‌رسانی درباره وضعیت بیمار یا پرسیدن اطلاعات ضروری به شما نیاز داشته باشد. بهتر است تلفن همراهتان روشن و در دسترس باشد و اگر بیمارستان شماره یا محل مشخصی برای پیگیری وضعیت بیمار اعلام کرده است، همان مسیر را دنبال کنید.

پس از پایان جراحی نیز منتظر اطلاع‌رسانی تیم درمان بمانید تا پزشک درباره روند عمل و وضعیت بیمار توضیحات لازم را ارائه دهد. بهتر است در این مدت از محل انتظار دور نشوید و اگر مجبور به ترک محل هستید، حتماً به پرستار اطلاع دهید و شماره تماس خود را در اختیار بخش بگذارید.

پرسش های متداول

آیا قبل از جراحی تومور هیپوفیز باید موهای سر یا صورت را اصلاح کنم؟

خیر، معمولاً نیازی نیست خودتان موهای سر یا صورت را قبل از عمل اصلاح کنید. اگر برای آماده‌سازی جراحی نیاز به اصلاح قسمتی از موها باشد، تیم درمان این کار را طبق شرایط شما انجام می‌دهد. بنابراین خودسرانه موها را کوتاه یا اصلاح نکنید.

آیا می‌توانم روز جراحی با ماشین شخصی خودم به بیمارستان بروم؟

بهتر است برای رفت‌وآمد روز جراحی از همراه یا وسیله نقلیه‌ای استفاده کنید که فرد دیگری آن را هدایت کند. از آنجا که قرار است تحت بیهوشی قرار بگیرید، نباید خودتان رانندگی کنید و بهتر است از قبل برای رفت‌وآمد به بیمارستان و بازگشت به منزل برنامه‌ریزی شود.

اگر شب قبل از عمل نتوانم بخوابم، آیا باید به پزشک اطلاع بدهم؟

اگر فقط کمی اضطراب دارید و خواب‌تان کمتر از معمول شده است، سعی کنید با استراحت و روش‌های آرام‌سازی شرایط را کنترل کنید. اما اگر بی‌خوابی شدید است یا اضطراب شما به حدی است که احساس می‌کنید نمی‌توانید برای جراحی آماده شوید، بهتر است تیم درمان را در جریان بگذارید. خودسرانه برای خواب از قرص، داروی آرام‌بخش یا مکمل‌های گیاهی استفاده نکنید.

آیا می‌توانم روز جراحی از دئودورانت یا محصولات مو استفاده کنم؟

بهتر است روز جراحی پوست و مو تمیز و بدون آرایش، عطر، دئودورانت، روغن، لوسیون و محصولات حالت‌دهنده مو باشد، مگر اینکه بیمارستان دستور متفاوتی داده باشد. این کار باعث می‌شود آماده‌سازی بیمار برای اتاق عمل بدون وجود محصولات اضافی روی پوست و مو انجام شود.